Chăm sóc trẻ mắc RSV: Cha mẹ nên quan tâm những gì?
Khi trẻ được chẩn đoán mắc RSV, nhiều cha mẹ lo lắng vì con ho nhiều, nghẹt mũi hoặc bú kém có làm sao không? Thực tế, phần lớn các trường hợp có thể hồi phục nếu được chăm sóc và theo dõi phù hợp. Điều quan trọng khi chăm sóc trẻ mắc RSV là quan sát xem trẻ thở ra sao, có bú hoặc uống đủ không, và triệu chứng có đang nặng lên không.
RSV là gì? Vì sao cần theo dõi trẻ sát sao?
RSV (virus hợp bào hô hấp) là virus gây nhiễm trùng đường hô hấp. Bệnh có thể bắt đầu bằng những biểu hiện giống cảm lạnh như sổ mũi, nghẹt mũi, ho, giảm bú hoặc sốt. Ở một số trẻ, đặc biệt là trẻ nhỏ, RSV có thể gây viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi.
Triệu chứng ban đầu đôi khi khá nhẹ nhưng có thể nặng hơn sau vài ngày. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào mức độ ho hoặc sốt để đánh giá tình trạng của con.
Bốn điều ba mẹ cần đặc biệt chú ý khi chăm sóc trẻ mắc RSV chính là:
1. Quan sát cách trẻ thở
Hãy nhìn trẻ lúc nằm yên hoặc đang ngủ: trẻ có thở nhanh hơn bình thường, phải gắng sức để thở, cánh mũi phập phồng hoặc vùng dưới xương sườn lõm vào khi hít thở không? Trẻ có thể khò khè, nhưng tiếng khò khè không phải dấu hiệu duy nhất cho biết bệnh nặng hay nhẹ.
Nếu trẻ khó thở, thở gắng sức hoặc tình trạng hô hấp xấu đi, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm. Nếu trẻ ngừng thở từng cơn, môi hoặc lưỡi tím tái, lơ mơ hoặc khó đánh thức, hãy đưa trẻ đi cấp cứu ngay.
Với trẻ sơ sinh, biểu hiện đôi khi không điển hình. Trẻ có thể bú kém, ít hoạt động hoặc khó thở mà không sốt rõ rệt. Cha mẹ cần đặc biệt chú ý những thay đổi so với trạng thái thường ngày của trẻ.
2. Giúp trẻ bú và uống đủ
Nghẹt mũi và mệt khiến trẻ bú ít hơn. Khi chăm sóc trẻ mắc RSV, cha mẹ nên tiếp tục cho trẻ bú mẹ hoặc bú bình theo nhu cầu; có thể chia thành những cữ bú nhỏ, thường xuyên hơn nếu trẻ khó bú hết một cữ. Với trẻ lớn, cho trẻ uống nước phù hợp với độ tuổi.
Hãy theo dõi lượng trẻ bú, uống và số lần tã ướt. Nếu trẻ bú hoặc uống ít rõ rệt, tiểu ít, miệng khô hoặc có dấu hiệu mất nước, cần liên hệ cơ sở y tế. Đừng cố ép trẻ ăn một bữa lớn khi trẻ đang mệt; lúc này, duy trì đủ dịch thường quan trọng hơn việc trẻ ăn đủ khẩu phần như ngày thường.
Nếu trẻ đang bú mà phải ngừng liên tục để thở, hoặc không thể bú, uống đủ, cha mẹ không nên tiếp tục theo dõi tại nhà mà cần đưa trẻ đi khám.
3. Làm thông thoáng mũi đúng cách
Trẻ nhỏ thường khó bú và khó ngủ khi mũi bị tắc. Khi chăm sóc trẻ mắc RSV cha mẹ có thể dùng nước muối sinh lý phù hợp để làm ẩm mũi, sau đó hút dịch mũi nhẹ nhàng khi cần, nhất là trước cữ bú.
Không cần hút mũi liên tục hoặc hút quá mạnh vì có thể khiến niêm mạc mũi bị kích ứng. Cha mẹ cũng không nên tự dùng thuốc nhỏ mũi có hoạt chất, thuốc ho hoặc thuốc cảm cho trẻ nhỏ nếu chưa được bác sĩ chỉ định.
4. Giúp trẻ nghỉ ngơi và dùng thuốc thận trọng
Cho trẻ nghỉ ngơi trong không gian thoáng, tránh khói thuốc lá và các tác nhân khiến trẻ khó chịu. Nếu trẻ sốt hoặc đau, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về thuốc phù hợp với tuổi, cân nặng và tình trạng sức khỏe của trẻ, không tự ước lượng liều dùng.
RSV là virus, vì vậy kháng sinh không điều trị được RSV. Không tự cho trẻ dùng kháng sinh, thuốc giãn phế quản hoặc khí dung chỉ vì trẻ ho hay khò khè. Cha mẹ cũng cần nhớ: Mục tiêu chăm sóc không phải làm cơn ho biến mất ngay, mà là giúp trẻ dễ thở, nhận đủ dịch và phát hiện kịp thời khi bệnh chuyển nặng.
Chăm sóc trẻ mắc RSV khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Hãy đưa trẻ đi khám khi trẻ thở nhanh hoặc khó thở, bú, uống ít, sốt hoặc ho kèm tình trạng chung xấu đi, hay có triệu chứng khiến cha mẹ lo ngại. Cần đặc biệt thận trọng với trẻ sơ sinh, trẻ sinh non và trẻ có bệnh tim, phổi hoặc vấn đề sức khỏe nền.
Đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu trẻ ngừng thở, tím môi hoặc lưỡi, thở rất gắng sức, lơ mơ hay khó đánh thức. Không chờ đến khi trẻ sốt cao mới tìm trợ giúp: một số trẻ nhỏ mắc RSV có thể gặp vấn đề về hô hấp dù không sốt rõ.
Hy vọng với chủ đề bài viết chia sẻ về cách chăm sóc trẻ mắc RSV ở trẻ có thể giúp mẹ đồng hành cùng con vượt qua mùa dịch một cách nhanh chóng, an toàn, hiệu quả.
