NẮNG NÓNG KÉO DÀI: 5 BỆNH LÝ NGƯỜI CAO TUỔI CẦN ĐỀ PHÒNG

Những đợt nắng nóng kéo dài không chỉ gây mệt mỏi, khó chịu mà còn có thể trở thành mối đe dọa đáng kể đối với sức khỏe người cao tuổi. Đặc biệt, gia đình cần chú ý đến 5 nhóm bệnh lý và vấn đề sức khỏe sau đây.

1. Kiệt sức do nóng và sốc nhiệt

Đây là một trong những nguy cơ trực tiếp nhất khi người cao tuổi tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian dài.

Cơ thể bình thường sẽ điều hòa nhiệt thông qua việc tăng lưu lượng máu đến da và tiết mồ hôi. Tuy nhiên, ở người lớn tuổi, khả năng thích nghi với nhiệt độ thay đổi có thể kém hơn. Điều này khiến cơ thể khó giải phóng lượng nhiệt tích tụ khi thời tiết quá nóng.

Các biểu hiện của cơ thể quá nóng có thể bao gồm:

• Đau đầu, chóng mặt
• Mệt mỏi, yếu sức
• Buồn nôn
• Chuột rút
• Vã nhiều mồ hôi
• Khó thở hoặc cảm thấy hụt hơi

Nếu tình trạng tăng thân nhiệt tiến triển thành sốc nhiệt, đây là một cấp cứu y tế và cần được xử trí ngay. Đồng thời, gia đình nên hạn chế để người cao tuổi ra ngoài hoặc hoạt động thể lực vào thời điểm nóng nhất trong ngày, ưu tiên nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát và chủ động làm mát cơ thể.

2. Bệnh tim mạch dễ trở nặng khi nắng nóng kéo dài

Bệnh tim mạch ở người cao tuổi trong mùa nóng là vấn đề cần đặc biệt lưu ý, nhất là với người đang mắc tăng huyết áp, suy tim, bệnh mạch vành hoặc rối loạn nhịp tim.

Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải tăng cường đưa máu đến da để giải phóng nhiệt. Nắng nóng đồng thời có thể thúc đẩy mất nước và rối loạn điện giải, tạo thêm gánh nặng cho hệ tim mạch.

Người có bệnh tim mạch vì vậy cần tiếp tục dùng thuốc đúng chỉ định, theo dõi các triệu chứng bất thường và tránh tự ý thay đổi thuốc trong những ngày nóng. Đặc biệt, nếu xuất hiện đau ngực, khó thở tăng lên rõ rệt, ngất hoặc các biểu hiện bất thường nghiêm trọng, cần được đánh giá y tế ngay.

3. Bệnh hô hấp có thể dễ bùng phát hoặc nặng hơn

Nắng nóng kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến những người cao tuổi đang mắc các bệnh đường hô hấp như hen phế quản hoặc các bệnh hô hấp mạn tính.

Theo đó, trong những ngày nắng nóng, người cao tuổi mắc bệnh hô hấp nên:

• Hạn chế hoạt động ngoài trời khi nhiệt độ quá cao.
• Tránh khói thuốc và môi trường ô nhiễm.
• Giữ không gian sống thông thoáng, mát mẻ.
• Sử dụng thuốc điều trị bệnh nền đúng theo hướng dẫn của bác sĩ.

4. Mất nước, rối loạn điện giải và ảnh hưởng chức năng thận

Một nguy cơ rất dễ bị bỏ qua trong mùa nóng là mất nước ở người cao tuổi.

Nhiệt độ cao khiến cơ thể mất nước thông qua mồ hôi. Trong khi đó, người lớn tuổi có thể không nhận biết nhu cầu uống nước kịp thời như người trẻ. Một số thuốc, đặc biệt những thuốc có tác động đến cân bằng nước, cũng có thể làm vấn đề trở nên phức tạp hơn.

Mất nước kéo dài có thể dẫn đến rối loạn điện giải và gây thêm áp lực lên thận.Một số biểu hiện cần chú ý gồm tiểu ít hơn bình thường, nước tiểu sẫm màu, mệt nhiều, chóng mặt hoặc yếu sức.

Tuy nhiên, không phải người cao tuổi nào cũng nên cố uống thật nhiều nước. Người bị suy tim, bệnh thận hoặc đang được bác sĩ yêu cầu hạn chế lượng dịch cần hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp trong những ngày nắng nóng.

5. Đái tháo đường khó kiểm soát hơn

Người cao tuổi mắc đái tháo đường cũng cần thận trọng hơn trong mùa nóng. Theo CDC, người mắc đái tháo đường có thể mất nước nhanh hơn. Khi cơ thể thiếu nước, đường huyết có thể tăng; ngược lại, đường huyết cao cũng có thể khiến cơ thể đi tiểu nhiều hơn và tiếp tục mất nước. Một số biến chứng thần kinh và mạch máu của đái tháo đường còn có thể ảnh hưởng đến khả năng tiết mồ hôi và làm mát cơ thể.

Nhiệt độ cao cũng có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể sử dụng insulin. Vì vậy, người đang điều trị đái tháo đường cần duy trì theo dõi đường huyết theo kế hoạch của bác sĩ và bảo quản thuốc, insulin cũng như thiết bị đo đường huyết đúng điều kiện nhiệt độ.

Làm gì để bảo vệ người cao tuổi trong những ngày nắng nóng kéo dài?

Phần lớn những ảnh hưởng sức khỏe do nắng nóng kéo dài có thể giảm bớt nếu có biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Gia đình nên chủ động:

• Hạn chế để người cao tuổi ra ngoài hoặc vận động mạnh vào thời điểm nóng nhất.
• Giữ phòng ở thông thoáng và giảm nhiệt độ trong nhà.
• Mặc quần áo nhẹ, rộng, thoáng.
• Uống nước đều trong ngày nếu không có chỉ định hạn chế dịch.
• Không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc đang điều trị.
• Theo dõi người cao tuổi sống một mình thường xuyên hơn trong những ngày nắng nóng.
• Chú ý những thay đổi bất thường về ý thức, hô hấp, tim mạch hoặc tình trạng mất nước.

Nắng nóng kéo dài không đơn thuần gây cảm giác khó chịu mà còn có thể tạo thêm áp lực đáng kể lên cơ thể người cao tuổi. Đặc biệt, kiệt sức – sốc nhiệt, bệnh tim mạch, bệnh hô hấp, mất nước – bệnh thận và đái tháo đường là những vấn đề cần được theo dõi sát.

Điều quan trọng là duy trì môi trường sống mát mẻ, bổ sung nước phù hợp, kiểm soát tốt bệnh nền và sử dụng thuốc đúng chỉ định. Khi người cao tuổi xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng hoặc bất thường, gia đình không nên tự xử trí kéo dài mà cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.