5 THÓI QUEN NUÔI DƯỠNG SỨC KHỎE NÃO BỘ, DUY TRÌ TRÍ NHỚ MINH MẪN

Não bộ là trung tâm điều khiển của cơ thể, đảm nhiệm từ tư duy, ghi nhớ, học tập đến điều hòa cảm xúc và phối hợp các hoạt động hằng ngày. Tuy nhiên, áp lực công việc, thiếu ngủ, ít vận động, chế độ ăn uống thiếu cân bằng hay căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung và hiệu suất hoạt động cũng như sức khỏe não bộ nói chung.

Vì vậy, thay vì chờ đến khi xuất hiện tình trạng hay quên hoặc khó tập trung mới bắt đầu quan tâm, hãy xây dựng 5 thói quen dưới đây để hỗ trợ duy trì sức khỏe não bộ mỗi ngày.

1. Tăng cường sức khỏe não bộ bằng việc duy trì vận động

Vận động không chỉ tốt cho tim mạch, cơ bắp và xương mà còn có vai trò quan trọng đối với sức khỏe não bộ. Người trưởng thành nên hướng tới khoảng 150 phút hoạt động thể chất cường độ vừa mỗi tuần. Không nhất thiết phải tập luyện quá nặng, bạn có thể bắt đầu bằng những hoạt động quen thuộc như:

• Đi bộ nhanh khoảng 20–30 phút mỗi ngày.
• Đạp xe, bơi lội hoặc khiêu vũ.
• Tập yoga hoặc các bài tập tại nhà.
• Hạn chế ngồi liên tục quá lâu và chủ động đứng dậy vận động trong ngày.

Quan trọng nhất là lựa chọn hình thức vận động phù hợp với sức khỏe và duy trì đều đặn thay vì tập luyện với cường độ cao trong thời gian ngắn rồi dừng lại.

2. Ngủ đủ giấc và duy trì giờ ngủ ổn định giúp nuôi dưỡng sức khỏe não bộ

Thường xuyên thức khuya để làm việc hoặc sử dụng điện thoại tưởng chừng chỉ khiến cơ thể mệt mỏi vào ngày hôm sau, nhưng về lâu dài còn có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung và ghi nhớ. Theo đó, giấc ngủ chất lượng là yếu tố quan trọng và cần thiết để não bộ và cơ thể được phục hồi.

Để có giấc ngủ chất lượng hơn, bạn nên:

• Đi ngủ và thức dậy vào một khung giờ tương đối cố định.
• Hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính trước khi ngủ.
• Tránh uống quá nhiều cà phê hoặc trà đặc vào buổi chiều tối.
• Giữ phòng ngủ yên tĩnh, thoáng mát và hạn chế ánh sáng mạnh.
• Tránh làm việc căng thẳng ngay trước giờ đi ngủ.

Nếu thường xuyên mất ngủ, ngủ không sâu hoặc thức dậy vẫn mệt mỏi trong thời gian dài, nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ cố gắng “ngủ bù” vào cuối tuần.

3. Ăn uống cân bằng, ưu tiên thực phẩm tốt cho sức khỏe

Não bộ cần được cung cấp đầy đủ năng lượng và các dưỡng chất cần thiết để hoạt động bình thường. Vì vậy, chế độ ăn uống hằng ngày cũng là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe nhận thức

Trong bữa ăn hằng ngày, có thể ưu tiên các thực phẩm tốt cho sức khỏe não bộ

• Rau xanh và trái cây đa dạng màu sắc.
• Cá và các nguồn protein phù hợp.
• Các loại hạt với lượng vừa phải.
• Ngũ cốc nguyên hạt.
• Thực phẩm ít chế biến.

Bên cạnh đó, nên hạn chế thức ăn chứa quá nhiều đường, muối, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn.

4. Thường xuyên “tập thể dục” cho não

Não bộ cũng cần được thử thách và kích thích thường xuyên. Những hoạt động buộc chúng ta suy nghĩ, ghi nhớ hoặc học điều mới có thể giúp duy trì sự linh hoạt về nhận thức.

Bạn không cần những bài tập quá phức tạp. Có thể bắt đầu bằng:

• Đọc sách hoặc tìm hiểu một chủ đề mới.
• Học ngoại ngữ.
• Học chơi một loại nhạc cụ.
• Chơi cờ, giải câu đố hoặc các trò chơi tư duy.
• Viết, vẽ hoặc tham gia hoạt động sáng tạo.
• Thay đổi cách thực hiện một số công việc quen thuộc để tạo thử thách mới cho não.

Tuy nhiên, không nên mặc định chỉ cần chơi một loại trò chơi “luyện não” trên điện thoại là có thể cải thiện trí nhớ. Bằng chứng đối với nhiều ứng dụng thương mại quảng cáo khả năng tăng cường trí nhớ hiện vẫn còn hạn chế.

5. Quản lý căng thẳng, duy trì kết nối xã hội và chăm sóc sức khỏe tổng thể

Sức khỏe não bộ không tách rời sức khỏe của toàn cơ thể. Hãy dành thời gian giao tiếp với gia đình, bạn bè, tham gia các hoạt động tập thể hoặc duy trì những sở thích cá nhân giúp bản thân thư giãn.

Đồng thời, cần chú ý kiểm soát các vấn đề như tăng huyết áp, đái tháo đường và cholesterol cao, bởi sức khỏe tim mạch và sức khỏe não bộ có mối liên hệ chặt chẽ.

Chăm sóc sức khỏe não bộ nên bắt đầu từ những điều nhỏ nhất

Không có một phương pháp duy nhất giúp não bộ luôn minh mẫn hay ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng suy giảm nhận thức. Sức khỏe não bộ là kết quả của nhiều yếu tố tác động trong thời gian dài. Vì vậy, hãy bắt đầu bằng những thói quen đơn giản: vận động đều đặn, ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng, thường xuyên học hỏi và duy trì đời sống tinh thần – xã hội tích cực.

Có thể thấy, chăm sóc não bộ không phải là việc chỉ dành cho người lớn tuổi. Xây dựng lối sống lành mạnh ngay từ hôm nay chính là cách thiết thực để tạo nền tảng cho một cơ thể khỏe mạnh và duy trì khả năng tư duy, tập trung, ghi nhớ trong tương lai.